Praktyczne wskazówki przy sporządzaniu wniosku o upadłość konsumencką
Przedmiotem niniejszego artykułu są informacje praktyczne, które to wiążą się
ze sporządzeniem wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej, tj. upadłości osoby, która nie prowadzi działalności gospodarczej, a która to osoba, nie jest w stanie spłacać swoich zobowiązań względem wierzycieli (m.in. banków, innych osób fizycznych, przedsiębiorców), a którą to możliwość przewiduje ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz.U.2025.614 t.j.).
Podstawowe zagadnienia
Warto podkreślić, że możliwość złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości przez osobę fizyczną, która nie prowadzi działalności gospodarczej jest możliwe w sytuacji jej niewypłacalności,
tj. kiedy nie jest w stanie spłacać swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jak również jeśli posiada co najmniej jednego wierzyciela. Przez niewypłacalność należy rozumieć opóźnienie
w płatności zobowiązań przekraczające okres trzech miesięcy.
Wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenta
Wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej, jako pierwsze pismo procesowe, inicjujące postępowanie o ogłoszenie upadłości musi spełniać wymogi ustawowe, przewidziane dla pism procesowych, a zatem musi zawierać:
- Dane osobowe Dłużnika:
a) Imię i nazwisko;
b) PESEL, NIP;
c) Adres zamieszkania oraz adres do korespondencji;
d) Dane kontaktowe (telefon, e-mail).
2. Opis sytuacji osobistej Dłużnika:
a) Aktualny i zupełny wykaz majątku z szacunkową wyceną (np. nieruchomości, pojazdy, środki na rachunkach bankowych, udziały itd.), a także miejsce, w którym ten majątek się znajduje;
b) Spis wierzycieli wraz z ich adresami i zobowiązaniami (tj. ich wysokość, termin powstania);
c) Spis wierzytelności spornych, ze wskazaniem ich zakresu, które dłużnik kwestionuje;
d) Lista zabezpieczeń (np. zastaw, hipoteka) ustanowionych na majątku dłużnika,
e) Lista czynności prawnych dokonanych przez Dłużnika w okresie ostatnich dwunastu miesięcy, której przedmiotem były nieruchomości, udziały lub akcje, jak również ruchomości
(np. samochód), wierzytelności lub inne prawa, których wartość przekracza 10.000,00 PLN;
f) Informacje o dochodach (np. wynagrodzenie, zasiłki, alimenty, darowizny) osiąganych
w okresie ostatnich sześciu miesięcy przed dniem złożenia wniosku;
g) Informacje o kosztach utrzymania (wskazanie niezbędnych wydatków Dłużnika i osób na jego utrzymaniu) ponoszonych w okresie ostatnich 6 miesięcy przed dniem złożenia wniosku;
h) Oświadczenie o prawdziwości danych zawartych we wniosku.
3. Uzasadnienie (m.in. wskazanie okoliczności, które pozwolą stwierdzić niewypłacalność Dłużnika):
a) Wyjaśnienie przyczyn niewypłacalności (dlaczego Dłużnik zaciągał zobowiązania);
b) Informacja, dlaczego spłata zadłużenia nie jest możliwa (przeszkody w spłacie zobowiązań);
c) Opis sytuacji życiowej Dłużnika (np. choroba, utrata pracy, rozwód, sytuacje losowe).
4. Załączniki:
a) Dokumenty potwierdzające zadłużenie Dłużnika (np. wezwania do zapłaty, umowy pożyczki, postanowienia komornicze);
b) Dokumenty potwierdzające wydatki i koszty Dłużnika (np. umowa najmu, faktury, decyzje podatkowe, rachunki);
c) Dokumenty potwierdzające sytuację zawodową Dłużnika (np. umowa o pracę, zaświadczenie
o statusie osoby bezrobotnej, decyzja o prawie do określonego świadczenia);
d) Dokumenty potwierdzające trudną sytuację zdrowotną Dłużnika (np. orzeczenie
o niepełnosprawności, zaświadczenie lekarskie).
Wymogi wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej z uwzględnieniem Krajowego Rejestru Zadłużonych (KRZ)
W związku z wprowadzeniem systemu Krajowego Rejestru Zadłużonych, który to zaczął funkcjonować z dniem 1 grudnia 2021 r. na podstawie ustawy z dnia 6 grudnia 2018 r., o Krajowym Rejestrze Zadłużonych (Dz.U.2021.1909 t.j.), postępowanie to odbywa się wyłącznie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, stąd wniosek o ogłoszenie upadłości winien być sporządzony
za pośrednictwem dedykowanego formularza w tym systemie. Stosując odpowiedni formularz należy wypełnić odpowiednie jego pola, wpisując odpowiednie informacje, jak również załączając stosowne dokumenty.
Praktyczne wskazówki, które pozwolą sprawnie przeprowadzić postępowanie upadłościowe osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej:
- Przed sporządzaniem wniosku o ogłoszenie upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej przeanalizuj dokumenty, które posiadasz, dotyczące Twojego zadłużenia (np. wezwania, umowy pożyczki, niezapłacone faktury), ale również dokumenty dotyczące Twojej sytuacji osobistej i zawodowej (np. umowa o pracę; umowa sprzedaży samochodu, umowa najmu mieszkania, umowa ubezpieczenia), opisz następnie swoją aktualną sytuację i załącz te dokumenty do wniosku.
- Opisz precyzyjnie swoje zobowiązania względem wierzycieli, jak również wskaż wszystkich znanych Ci wierzycieli, bowiem zatajenie wierzyciela może skutkować negatywnymi konsekwencjami (np. możliwością dalszego dochodzenia swojej wierzytelności przez wierzyciela, mimo wydania przez sąd postanowienia o umorzeniu zobowiązań bez ustalenia planu spłaty wierzycieli).
- Wskaż czynności prawne, których byłeś stroną nie tylko za okres ostatnich dwunastu miesięcy przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, ale także za okres ostatnich pięciu lat. Pozwoli to syndykowi na dokładniejszą analizę Twojej czynności prawnej pod kątem tego, czy nie została dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli. Syndyk posiada możliwość złożenia skargi pauliańskiej celem zaskarżenia przed sądem Twojej czynności prawnej. W przypadku zaskarżenia takiej czynności przez syndyka postępowanie upadłościowe nie tylko znacznie się wydłuży (do czasu prawomocnego orzeczenia sądu w przedmiocie bezskuteczności czynności prawnej), ale również może mieć wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie sądu upadłościowego (np. odmowa ustalenia planu spłaty wierzycieli umorzenia zobowiązań upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli lub warunkowego umorzenia zobowiązań upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli).
- Wskaż we wniosku jakie postępowania sądowe, administracyjne, egzekucyjne lub jakiekolwiek inne toczą się obecnie z Twoim udziałem i przed jakim organem, wskazując dodatkowo sygnaturę sprawy.
- Dokonaj spisu i oszacowania swoich składników majątkowych (np. motor, działka rolna, akcje na rachunku maklerskim, środki pieniężne na rachunkach bankowych, wierzytelność względem kuzyna z tytułu udzielonej mu pożyczki) wskazując dodatkowo miejsce, w którym się znajdują.
- W miarę możliwości zadbaj o podpis elektroniczny (np. utwórz profil zaufany), bowiem pozwoli Ci on podpisywać dokumenty elektronicznie. Utwórz także swoje konto w Krajowym Rejestrze Zadłużonych, by móc kontaktować się z sądem upadłościowym, czy syndykiem oraz składać pisma procesowe. W przypadku, gdy nie jesteś osobą biegle poruszającą się w tym systemie, skorzystaj z pomocy profesjonalisty (radcy prawnego, doradcy restrukturyzacyjnego lub adwokata). Możesz także wraz z przedmiotowym wnioskiem o ogłoszenie upadłości złożyć wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Pamiętaj, że w okresie wykonywania planu spłaty wierzycieli będziesz musiał wypełniać obowiązki informacyjne i składać,
za pośrednictwem systemu, sprawozdania z wykonania planu spłaty wierzycieli, co niejako wymusi na Tobie posiadanie podpisu elektronicznego oraz konta w Krajowym Rejestrze Zadłużonych. Lepiej zatem przygotować się do tego znacznie wcześniej. - Współpracuj zarówno z sądem upadłościowym, syndykiem, czy swoim pełnomocnikiem,
ale również z innymi uczestnikami postępowania. Pozwoli to nie tylko na szybsze przeprowadzenie poszczególnych czynności w toku postępowania, ale także uzyskasz dzięki temu wiedzę na jakim etapie jest Twoje postępowanie upadłościowe.
Bibliografia:
– ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz.U.2025.614 t.j.),
– ustawa z dnia 6 grudnia 2018 r., o Krajowym Rejestrze Zadłużonych (Dz.U.2021.1909 t.j.).
autor: r.pr. Dawid Ochenduszkiewicz
